Posts Tagged ‘حجاب’

یک مسأله را باید حلّ کنیم که احکام اسلام هدف نهایی از تشریعش برای رشد روحی است نه برای جنبه های بدنی . همه احکام هم همینطور است . حالا این وسط منافع مادّی و بدنی و اجتماعی این دنیایی هم بر آن بار شده که مردم به انجام آن رغبت کنند . مثلاً به فرمایش حضرت زهرا سلام الله علیها زکات برای این تشریع شده که با پرداخت آن انسان مورد رحمت خاصّ الخاص خدا به دعای پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم و یا حجّت زمان خودش ، قرار بگیرد و موفّق به تزکیه نفس شود . امّا در ادامه بی بی سلام الله علیها می فرمایند زکات باعث افزایش رزق هم می شود . ( فجعل الله … و الزّکاة تزکیةً للنّفس و نماءً فی الرّزق )

حجاب هم یک منفعت روحی دارد . یک منفعت اجتماعی . منفعت روحی حجاب مردها و زنها در همان آیات حجاب ( ۳۰ و ۳۱ سوره نور ) آمده است . برای اینکه راحت تر می توانید تزکیه نفس کنید . مشغولیت به مسائل بدنی و جنسی در اجتماع برایتان حذف می شود و لذا روابطتان متمرکز می شود به مسائل معنوی . و مسائل بدنی هم از طریق حلال اشباع می شود .

نه تنها راحت تر می توانید تزکیه نفس کنید که خود قبول حجاب یک پلّه از تزکیه نفس است . چون مخالفت با خواسته نفس و موافقت و تسلیم در برابر دستور خدای متعال است . همین باعث می شود یک سری صفات رذیله از روح شما خارج شود و نفستان از آنها تزکیه شود .

امّا علّت اجتماعی تشریع حجاب ، این است که عَلَم اسلام باشد . مرد مسلمان این تیپی است . زن مسلمان این تیپی است . اگر همه هم تحت حکومت امام عصر علیه السّلام مسلمان شدند ، حجاب وحدت ایجاد می کند . کسی نمی تواند برای این جنبه ها بر دیگری فخر فروشی کند .

مطلب آخر اینکه حجاب عزّت است نه ذلّت . خدای تعالی اگر می خواسته به کسی عزّت بدهد به او دستور حجاب داده به پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم و زنانشان و دخترانشان ( سادات ) و زنان مؤمنین می خواسته عزّت بدهد ، گفته است حجاب داشته باشید : « یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنى أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُؤْذَیْنَ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِیماً »

امّا به زنان کافره با اینکه مأخوذ به فروع هم هستند نگفته حجاب داشته باشید و بعضاً در روایات داریم که نگاه بی ریبه و شهوت به آنها مانند نگاه به حیوانات دانسته شده . یعنی نهایت ذلّت . دیگران آنها را آزار می دهند . مؤمنین هم به آنها بی توجّهند . خدا هم به آنها توجّهی ندارد . این موجود چه ارزشی دارد ؟!

پوشش و حجاب یک مقدارش براساس حیاست . یعنی مسأله فطری است حتّی در زمان حضرت آدم وقتی بر اثر خوردن از آن گیاه ممنوعه نیاز به جهاز دافعه پیدا کردند و لباسهای زینیشان را از دست دادند با آنکه آدم و حوا کاملاً با هم محرم بودند و نیازی نبود خود را از هم بپوشانند امّا به محض اینکه حلی و حلیّة ( لباسهای زینتیشان نه لباس پوشاننده ) را از دست دادند به تعبیر قرآن کریم : فبدت لهما سؤاتهما : در مورد این مسأله که برایشان سؤآتشان نمودار شد و سریع رفتند از برگهای آن باغ آن را پوشاندند ( طفقا یخصفان من ورق الجنّة ) اینجا گفته اند که چون گیاهان آن باغ ضایعات نداشته است نیازی به عورتین نداشتند امّا با خوردن گیاه ممنوعه نیاز به عورتین برای دفع ضایعات پیدا کردن و این اوّلین مورد از مشقّتهای اخراج از آن باغ بود که خدا گفته بود اگر از این باغ خارج شوی ( فتشقی ) به مشقّت می اُفتید . پس چرا خود را پوشاندند ؟ اینجا یک خواست درونی بود که غیر از زمان مسائل جنسی در سایر موارد عورت خود را از هم بپوشانند . خواستی بر اساس حیا که فطری است و ملازم عقل چون هر جا عقل باشد دین و حیا هم هست . ( بر خلاف آنچه آقای راسل و فروید می خواهند بگویند حیا قراردادهای بشری است )

در طول تاریخ یک سری محدودیتهایی برای زنها بوده که خیلی از آنها هم در میان یهود بوده است . این مربوط به حجاب تشریعی ( حجابی که دین و خدا مدّ نظر دارند نیست ) این مال استعماری است که روحیه مخصوصاً یهود این است که هر کس را که می توانند استعمار کنند اوّلش هم از زنهای خودشان که دم دستشان بوده است شروع می شود .

مقداری از حجاب هم بر اساس مسائل شرعی است یعنی در شریعتها بوده . آنچه امروز از مسیحیت مانده حجاب را به اندازه پوشاندن موی سر در هنگام دعا لازم می داند . حالا آیا در هنگام دعا بوده است فقط ، یا همیشگی بوده و بعد تحریف شده ؟ این را منبعی در دست نداریم که به ضرس قاطع بگوییم . در نامه اوّل پولس رسول به قرنتیان آمده که : « هر مردی که سر پوشیده دعا یا نبوّت کند سر خود را رسوا می‏نماید (۴ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) امّا هر زنی که سر برهنه دعا یا نبوّت کند سر خود را رسوا می‏سازد زیرا این چنانست که تراشیده شود(۵ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) زیرا اگر زن نمی‏پوشد موی را نیز ببرد و اگر زن را موی بریدن یا تراشیدن قبیح است باید بپوشد(۶ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) زیرا که مرد را نباید سر خود را بپوشد چون که او صورت و جلال خداست امّا زن جلال مرد است(۷ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) زیرا که مرد از زن نیست بلکه زن از مرد است(۸ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) و نیز مرد به جهت زن آفریده نشد بلکه زن برای مرد(۹ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) از این جهت زن می‏باید عزّتی بر سر داشته باشد بسبب فرشتگان(۱۰ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) لیکن زن از مرد جدا نیست و مرد هم جدا از زن نیست در خداوند(۱۱ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) زیرا چنانکه زن از مرد است همچنین مرد نیز بوسیله زن لیکن همه چیز از خدا(۱۲ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) در دل خود انصاف دهید آیا شایسته است که زن ناپوشیده نزد خدا دعا کند(۱۳ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) آیا خود طبیعت شما را نمی‏آموزد که اگر مرد موی دراز دارد او را عار می‏باشد(۱۴ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) و اگر زن موی دراز دارد او را فخر است زیرا که موی به جهت پرده بدو داده شد(۱۵ رساله اوّل پولس رسول به قرنتیان ۱۱) »

یک نکته دیگر اینکه آنچه از محدودیتهای شرعی در دنیا هست به اقتضای این است که مفسده ای که در این دنیا بر آن مترتّب است برطرف شود . اگر خمر حرام است چون مست کننده است و این مفسده است . امّا در بهشت خمر مست کننده نیست . بنابراین این محدودیت برداشته می شود . احکام ، اعتبارات این دنیاست و حتّی در این دنیا هم در شرایط مختلف تغییر می کند ، کم و زیاد می شود ، برداشته می شود ، جایگزین می شود . حکم ثانوی پیدا می کند .

در بهشت نه لغو است نه گناه ( تأثیم ) . بهشتیها هر چه بخواهند برایشان مهیّاست ( فیها ما تشتهی الأنفس ) امّا اشتهای این نفس که به بهشت راهش دادند اشتهای تأثیم نیست هر چه بخواهد از راه حلالش برایش مهیّاست و لازم نیست به نعمتهایی که در اختیار دیگری است برای به دست آوردن آن تجاوز کند . در دنیا هم می شود انسان چیزی را از راه حلال دارد امّا چون این روح مریض است حرامش را بیشتر از حلالش دوست دارد . ( تأثیم را دوست دارد ) مثلاً خودش همسر زیبا و باکمالی دارد امّا با شخص ناقص و بدگل و بیخودی رابطه حرام برقرار می کند . این نفسش مریض است . در بهشت این نفس نیست . بهشتیها همه نفس مطمئنّه دارند . « یا ایّتها النّفس المطمئنّة * ارجعی الی ربّک راضیة مرضیة * فادخلی فی عبادی و ادخلی جنّتی »

حضرت زهرا سلام الله علیها  خودشان را از آن فرد نابینا مخفی می کنند . امّا بعد از شهادت پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم ، سلمان دو روز بعد به دیدار ایشان می آید . بی بی سلام الله علیها  به او می فرمایند : تو هم بی وفا شده ای ، به دیدن ما نمی آیی !

با سلمان صحبت می کنند و می گویند چرا به دیدنشان نمی رود . چون نفس سلمان مطمئنّه است . امّا از آن کور دوری می کنند . چه بسا او مریض روحی بوده .

عرضم این است که دلیلی نداریم که بگوییم حجاب در بهشت وجود ندارد . بلکه از ظاهر امر برمی آید از اقتضائات این دنیاست .

امّا حجاب در اسلام با آیات حجاب تشریع شد . زنان انصار بلافاصله خمارهای مشکی به سرشان کشیدند . البته همین هم کلّیت ندارد . مثلاً زن ( در آن زمان که برده داری بود ) می تواند در برابر برده اش با موی برهنه باشد . یا زنهایی که قواعد هستند . پیر شده اند . مورد توجّه جنسی نیستند . ولو آنکه بهتر این است که چادر داشته باشند . امّا می توانند با همان خمار ( روسری ) هم باشند و چادر ( جلباب ) نداشته باشند .

حالا آیا تشریع حجاب برای مرد است یا برای زن یا برای هر دو ؟

ادامه مطلب در هفته آینده ….

هفته سوم

. . . ( ادامه مطلب از هفته قبل )

حالا آیا تشریع حجاب برای مرد است یا برای زن یا برای هر دو ؟

اوّلاً ما فکر کرده ایم حجاب فقط برای زنها تشریع شده است . نه !

آیه سى ام سوره نور حجاب مردان را مشخص مى کند :

« قل للمومنین یغضوا من ابصارهم و یحفظوا فروجهم ذلک ازکى لهم ان الله خبیر خبیربما یصنعون . »

اى رسول ما! به مردان مومن بگو: چشم خود را فرو بیندازند واز چاک دامن خود نیز مراقبت به عمل آورند . این شیوه به پاکى آنان نزدیکتراست . به یقین خداوند نسبت به آنچه می کنید با خبراست .

دراین آیه و آیه بعدى دو نوبت کلمه( فرج ) به کار رفته است .اینجا فرجْشان را حفظ کنند به این معنا نیست که از مسائل جنسی حفظ کنند . در مستدرک‏الوسائل ج ۱ ص ۲۴۵ حدیث۱- باب وجوب ستر العورة و تحریم النظر إلى عورة المسلم غیر المحلل رجلا کان أو امرأة ؛ از امام صادق علیه السّلام این روایت آمده است : « … قَالَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى قُلْ لِلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ  مِنْ أَنْ یَنْظُرَ أَحَدُهُمْ إِلَى فَرْجِ أَخِیهِ وَ یَحْفَظَ فَرْجَهُ مِنْ أَنْ یَنْظُرَ إِلَیْهِ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السّلام کُلُّ شَیْ‏ءٍ فِی الْقُرْآنِ مِنْ حِفْظِ الْفَرْجِ فَهُوَ مِنَ الزِّنَا إِلَّا هَذِهِ الْآیَةَ فَإِنَّهَا مِنَ النَّظَرِ » هر جایی در قرآن که حفظ فرْج آمده مربوط به حفظ آن از زنا است . مگر این آیه که مربوط به حفظ فرج از نگاه است . پس معلوم می شود مردها هم باید خودشان را از نگاه حفظ کنند .

حفظ عورت از نگاه که فطری است . پس باید ببینیم آن چیزی که اسلام سنّت کرده چیست ؟

در مورد پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم آمده است : کان علیه (صلّی الله علیه و آله و سلّم) ازار ورداء .ایشان یک ازار داشتند یک رداء .

ازار لباس زیرین است . از امام صادق علیه السّلام می پرسند اگر کسی ازار ( لباسهای زیرین ) را نپوشید و یک پیراهن پوشید یا یک قباء جلو بسته ولی ازار نداشت ( لباسهای زیرین نپوشیده بود ) نمازش درست است یا نه ؟ حضرت می فرمایند : « فَقَالَ إِذَا کَانَ عَلَیْهِ قَمِیصٌ سَفِیقٌ أَوْ قَبَاءٌ لَیْسَ بِطَوِیلِ الْفُرَجِ فَلَا بَأْسَ بِهِ » اگر پیراهنش کلفت بود یا چاک قبائش زیاد بلند نبود ( که باز شود و ساتریتش از بین برود ) اشکال ندارد.

( همینجا داخل پرانتز این نکته را بگویم که امروز رسم شده که اگر آقا لباس پوشید یا خانم چادر پوشید دیگر کار تمام است و این مرد و زن حجاب دارند . نه ! شرایطی دارد . یکی اینکه این لباس و آن چادر نباید نازک باشد . توری باشد . دید داشته باشد . تعبیر روایات این است که باید ( سفیق یا کثیف ) باشد . یعنی بافتش به گونه ای باشد که آن طرفش دیده نشود . والّا نماز با آن درست نیست و آن حجاب هم حرام است . )

رداء هم لباس رویین است . این لباس ، سنّت پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم برای مردان است .

پس حجاب برای مردها هم هست .

برای زنها هم که مشخّص است . حالا اختلاف است که آیا دستها تا مچ و صورت هم باید پوشیده شود ؟ اقلّش این است که با قطع یا اطمینان وقوع مفسده باید پوشیده شود و البته همینجا هم بعضی می گویند مرد نباید نگاه کند که ظاهراً اینطور نیست و ادلّه تعاون در معصیت با علم به ایجاد معصیت شاملش می شود و در حالت عادّی هم اگر هم گفته اند پوشیده نشود به شرط آنکه زینت و آرایش نداشته باشد.

حالا علّت تشریع حجاب چیست ؟ منفعت مرد است یا منفعت زن یا هر دو؟